Xu hướng thiết kế nội thất ô tô hiện nay đang nghiêng mạnh về phong cách tối giản, sử dụng màn hình cảm ứng cỡ lớn thay cho các nút bấm truyền thống. Nhiều hãng xe điện và xe thông minh đã loại bỏ phần lớn công tắc vật lý, đưa hầu hết chức năng điều khiển vào giao diện số. Tuy nhiên, xu hướng này đang gây tranh cãi về mức độ an toàn khi người lái phải nhìn vào màn hình để thao tác.

Tại Trung Quốc – thị trường ô tô lớn nhất thế giới – cơ quan quản lý đang xem xét siết chặt tiêu chuẩn thiết kế nội thất nhằm đảm bảo an toàn giao thông. Các đề xuất mới tập trung vào việc yêu cầu những chức năng quan trọng phải có điều khiển vật lý riêng, thay vì chỉ hiển thị trên màn hình.

Động thái này được xem là phản ứng trước sự bùng nổ của xe điện và cabin thông minh, nơi màn hình trung tâm ngày càng lớn và nhiều tính năng bị “ẩn” trong menu. Các chuyên gia cho rằng việc thiếu nút bấm vật lý có thể làm tăng thời gian phản ứng của tài xế trong tình huống khẩn cấp.

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu rõ hơn về quy định nội thất ô tô Trung Quốc mới, lý do ban hành, phạm vi áp dụng và tác động tới ngành xe toàn cầu.

Dự thảo tiêu chuẩn mới về điều khiển vật lý trong ô tô

Theo dự thảo tiêu chuẩn an toàn do Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) công bố để lấy ý kiến, các nhà sản xuất xe có thể sẽ phải đảm bảo rằng một số chức năng thiết yếu phải có nút bấm vật lý hoặc công tắc riêng.

Những chức năng này thường bao gồm:

• Đèn cảnh báo khẩn cấp (hazard)

• Xi-nhan

• Chọn số vận hành

• Hệ thống gọi khẩn cấp

• Một số thao tác an toàn quan trọng khác

Mục tiêu của quy định là giúp tài xế có thể thao tác bằng cảm giác tay mà không cần rời mắt khỏi đường, từ đó giảm nguy cơ mất tập trung khi lái xe. Ngoài ra, dự thảo cũng đề cập đến yêu cầu về kích thước và vị trí nút bấm nhằm đảm bảo dễ nhận biết và dễ sử dụng.

Điều quan trọng cần nhấn mạnh là đây hiện vẫn là dự thảo tiêu chuẩn, chưa phải quy định bắt buộc ngay lập tức. Nếu được thông qua, quy định dự kiến sẽ áp dụng cho các mẫu xe mới trong tương lai, đồng thời cho phép nhà sản xuất có thời gian chuyển đổi.

Vì sao màn hình cảm ứng bị xem là rủi ro an toàn?

Trong vài năm gần đây, nhiều hãng xe đã theo đuổi thiết kế nội thất “không nút bấm”, nổi bật ở các dòng xe điện và xe công nghệ cao. Tuy nhiên, các nghiên cứu về an toàn giao thông cho thấy việc thao tác trên màn hình cảm ứng có thể khiến tài xế mất nhiều thời gian hơn so với sử dụng nút vật lý.

Khác với công tắc truyền thống, màn hình cảm ứng:

• Không có phản hồi xúc giác rõ ràng

• Yêu cầu người lái nhìn vào giao diện để xác nhận thao tác

• Có thể bị trễ hoặc thay đổi bố cục menu

Trong tình huống khẩn cấp, chỉ vài giây chậm trễ cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng xử lý của tài xế. Vì vậy, nhiều chuyên gia ủng hộ việc duy trì các điều khiển vật lý cho chức năng quan trọng, dù vẫn cho phép màn hình cảm ứng phục vụ các tính năng giải trí và cài đặt phụ.

Không chỉ nút bấm: xu hướng siết tiêu chuẩn thiết kế xe

Quy định về nút bấm vật lý là một phần trong xu hướng rộng hơn nhằm tăng cường tiêu chuẩn an toàn thiết kế ô tô tại Trung Quốc. Trước đó, cơ quan quản lý cũng đã chú ý tới các chi tiết như tay nắm cửa ẩn – vốn phổ biến trên xe điện – do lo ngại ảnh hưởng đến công tác cứu hộ khi tai nạn.

Những động thái này cho thấy Trung Quốc đang muốn cân bằng giữa đổi mới công nghệ và yếu tố an toàn thực tế. Với vai trò là thị trường ô tô lớn nhất thế giới và cũng là trung tâm sản xuất xe điện, các quy định mới tại đây có thể ảnh hưởng tới thiết kế xe trên toàn cầu.

Nhiều hãng xe quốc tế có nhà máy hoặc doanh số lớn tại Trung Quốc sẽ phải điều chỉnh thiết kế nếu muốn tiếp tục cạnh tranh tại thị trường này. Điều đó có thể khiến cabin ô tô trong tương lai quay lại mô hình “lai” – kết hợp màn hình lớn với các nút bấm vật lý thiết yếu.

Tác động tới người dùng và thị trường

Đối với người tiêu dùng, thay đổi này có thể mang lại lợi ích rõ rệt về trải nghiệm lái xe. Các thao tác quan trọng sẽ nhanh và trực quan hơn, đặc biệt với người dùng lớn tuổi hoặc chưa quen giao diện số.

Trong khi đó, với nhà sản xuất, quy định mới có thể làm tăng chi phí thiết kế và sản xuất do phải bổ sung phần cứng. Tuy nhiên, nhiều hãng đã bắt đầu điều chỉnh theo hướng này ngay cả trước khi quy định chính thức ban hành, cho thấy xu hướng quay lại nút bấm vật lý đang dần hình thành.

Về lâu dài, tiêu chuẩn mới có thể trở thành tham chiếu cho các thị trường khác, giống như cách nhiều quy định an toàn xe trước đây đã lan rộng từ châu Âu hoặc Mỹ sang toàn cầu.

Kết luận

Việc Trung Quốc đề xuất yêu cầu các chức năng quan trọng trên ô tô phải có nút bấm vật lý cho thấy xu hướng quản lý đang chuyển từ chạy theo công nghệ sang ưu tiên an toàn thực tế cho người lái. Trong bối cảnh cabin số hóa ngày càng phổ biến, quy định này có thể giúp cân bằng giữa trải nghiệm hiện đại và khả năng thao tác nhanh trong tình huống khẩn cấp.

Dù hiện vẫn ở giai đoạn dự thảo, động thái này nhiều khả năng sẽ ảnh hưởng tới thiết kế xe trong những năm tới, đặc biệt với các hãng có kế hoạch mở rộng tại thị trường Trung Quốc. Nếu được áp dụng rộng rãi, đây có thể trở thành bước ngoặt khiến ngành ô tô toàn cầu xem xét lại xu hướng loại bỏ nút bấm truyền thống.

Ngoài ra, nếu bạn đang tìm mua xe cũ chất lượng, tiết kiệm nhiên liệu, bền bỉ, giá tốt, hãy đến với Dũng Master – mua bán ô tô cũ uy tín, nơi bạn có thể dễ dàng chọn được chiếc xe phù hợp với nhu cầu và tài chính.